Trong văn hóa Chăm, đặc biệt trong nếp đạo của chức sắc Bani, việc dùng vị mặn khởi lễ (muối và nước mắm) trước khi dùng các món ăn không phải là thói quen sinh hoạt, mà là một nghi thức mang ý nghĩa tâm linh và lễ giáo sâu sắc.
Thể hiện sự tinh sạch trước khi dùng thức ăn nghi lễ
Muối và nước mắm là hai vị căn bản, tượng trưng cho sự thuần khiết và ngay thẳng.
Chức sắc dùng vị mặn khởi lễ để giữ miệng sạch, ý ngay, tâm nghiêm, tránh để lời nói hay hơi thở bất tịnh xen vào quá trình hành lễ.
Phân định ranh giới giữa món ăn nghi lễ và món ăn đời thường
Trong nghi lễ Chăm, luôn có sự phân biệt rõ ràng giữa thức ăn nghi lễ và thức ăn đời sống.
Việc dùng vị mặn khởi lễ giúp chức sắc chuyển trạng thái một cách đúng phép, bước từ sinh hoạt thường ngày sang không gian nghi lễ.
Giữ tâm định tĩnh khi đang làm lễ
Vị mặn giúp tỉnh tâm, giữ sự tập trung và ổn định tinh thần. Điều này đặc biệt quan trọng vì chức sắc đang đảm trách việc điều hành nghi thức, đọc kinh và đứng trước tổ tiên.
Nhắc về nguồn cội của cộng đồng Chăm
Muối và nước mắm là tinh chất của biển, biểu tượng căn nguyên của đời sống Chăm từ thuở xa xưa. Dùng vị mặn khởi lễ là lời nhắc nhở thầm lặng: “Trước khi tiếp nhận điều mới, phải nhớ đến gốc rễ nơi mình sinh ra.”
Giữ sự trong sạch và trang nghiêm của nghi lễ
Theo quan niệm dân gian Chăm, vị mặn có tác dụng giữ vía sạch, tránh sự nhiễu loạn trong lúc hành lễ. Dù được hiểu theo khía cạnh tâm linh hay biểu tượng, mục đích sau cùng vẫn là giữ nghi lễ thanh tịnh và trang nghiêm nhất.
Tóm lại, việc dùng vị mặn khởi lễ (muối và nước mắm) trước khi dùng các món ăn là cách để chức sắc Chăm giữ đạo, giữ nghiêm, giữ sự tinh sạch trong mỗi nghi thức. Một cử chỉ nhỏ, nhưng hàm chứa trọn vẹn nếp sống, niềm tin và kỷ cương của truyền thống Chăm Bani.
Leave a Reply