I. MỘT DÂN TỘC – BA BỘ LỊCH BẢN ĐỊA Người Chăm là một trong những dân tộc có chiều sâu lịch sử và hệ thống tri thức bản địa đặc sắc nhất trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Một trong những biểu hiện rõ nét nhất của sự phong phú đó chính…
Có rất nhiều bạn trên fb hỏi tôi về gốc từ Bani và gốc từ này có mối liên hệ nào với Phạn ngữ (Sanskrit – संस्कृतम्) hay không,vì không có thời gian để trả lời riêng từng người nên xin trả lời chung trên trang fb này vậy. Tôi chỉ viện dẫn gốc từ…
Chỉ còn ít ngày nữa, các làng Chăm sẽ bước vào mùa lễ đầu năm theo Chăm lịch. Không loa đài, không báo trước, không cần một lời nhắc nào từ bên ngoài. Chỉ một tiếng sấm đầu mùa vang lên giữa trời đất là đủ, cả cộng đồng tự hiểu: đã đến lúc bước…
Trong tôn giáo học quốc tế, một tôn giáo được định danh độc lập khi đáp ứng ba tiêu chí: ① Hệ thống thần học riêng, thờ ai, tin điều gì ② Thực hành nghi lễ riêng, làm gì, như thế nào ③ Tự nhận diện riêng của cộng đồng, họ tự gọi mình là…
Câu chuyện ẩn chứa triết lý sâu xa, khác hoàn toàn với Hồi giáo Islam Nhiều người thấy người Chăm Bani không ăn thịt heo, rồi nghĩ ngay: “Ắt là Hồi giáo.” Sai hoàn toàn. Cùng một kết quả, nhưng lý do khác nhau từ gốc rễ. Và câu chuyện đằng sau điều kiêng kỵ…
Người ta cứ nói Bani và Hồi giáo “chỉ khác nghi lễ nhỏ.” Hôm nay tôi so sánh thẳng, ngay cả trong chuyện ăn uống hàng ngày, để thấy hai tôn giáo này khác nhau từ gốc rễ. ① CHĂM BANI ĂN UỐNG NHƯ THẾ NÀO? Tín đồ Bani bình thường: Người Chăm Bani không…
Từ Ācārya (Phạn ngữ) và biến thể Acar trong hệ thống Pāli-Theravāda 1. Gốc từ Ācārya (आचार्य)trong Phạn ngữ Theo các tư liệu nghiên cứu văn học Pāli cổ đại, Ācārya (आचार्य)là thuật ngữ Phạn ngữ có nghĩa gốc là “người hướng dẫn hành đạo”, đến từ gốc từ ācāra [आचार](hành vi, cách sống theo…
Khi Islam du nhập vào Champa (có lẽ là từ sau thế kỷ XV, chính thức du nhập mạnh mẽ hơn vào khoảng thế kỷ XVI – XVII) thì các vị thần Hindu tối cao như Shiva (Pô Ginuơr Mơtri), Vishnu, và Brahma… được thay bằng các nhân vật hoặc khái niệm mang đậm màu…
Nhìn vào hai bức ảnh này, bạn có thể cảm nhận ngay sự trang nghiêm và thuần khiết toát ra từ các vị Po Acar. Tất cả đều mặc áo trắng, đầu đội khăn Mâthem và quàng khăn Njram đặc trưng. Và nếu để ý kỹ hơn, không một ai có tóc hay râu. Đây…
Lựu Hoàng Điệp