Khi Islam du nhập vào Champa, nó cũng mang đến xứ sở này những vị thần mới gọi là Yang Baruw như Po Kuk Ulahuk, Po Awluah, Mohamat, Ali, Fatimah, Ibrahim, Po Tang Ahaok… Các vị thần này được tôn thờ bởi cả người Chăm Bà-ni (Awal) lẫn Chăm Bàlamôn (Ahier). Khác với Hồi giáo chính thống, người Chăm Bà-ni không xem Po Awluah (thượng đế Allah) là đấng chí tôn duy nhất mà chỉ là một đấng thần linh quan trọng hàng đầu của họ.

Trong Rija Nagar có lẽ có rất nhiều vị thần Yang Baruw – Vị thần mới (Vị thần theo Po Auluah) cũng được “mời” về dự lễ năm mới. Khi các ngài về dự lễ, các ngài chắc cũng sẽ múa, mà từng điệu múa có khả năng liên quan đến tiểu sử hay chặng đời mà các ngài ấy từng trải qua. Ví dụ: Để tái hiện lại hình ảnh Po Tang Ahaok, On Ka-ing sẽ múa điệu chèo thuyền, vì cuộc đời ngài gắn liền với Ahaok (thuyền chiến). Po Tang Ahaok là một vị anh hùng, là biểu tượng sức mạnh thủy quân nổi tiếng trong lịch sử và tín ngưỡng Champa xưa. Ông được tôn thờ như một vị thần, thường được nhắc đến trong tôn giáo Chăm Bà-ni (Awal) và văn hóa biển, được thần thánh hóa vì có công bảo vệ vương quốc. Để tái hiện lại hình ảnh Po Haniim Par thì On Ka-ing cầm roi ngựa múa, hoặc cầm cây gậy hoặc cây kiếm tùy theo mỗi địa phương. Po Haniim Par (còn gọi là Po Harum Cek) là một vị tướng tài ba, được thần hóa; là người bảo vệ, che chở cho cộng đồng người Chăm Ba-ni đặc biệt là ở vùng Tánh Linh (Bình Thuận). Ông thường được thờ cùng với Po Cei Khar Mâh Bingu và nổi tiếng qua câu chuyện tình yêu với công chúa Po Sah Ina. Hay, để tái hiên hình ảnh Po Nai Tangya Bia Atapah thì người múa bưng mâm trái cây để múa (vì đời ngài là người tu hành, chỉ ăn trái cây) … Po Nai Tangya Bia Atapah (hay thường gọi tắt là Po Nai) là một nữ thần được người Chăm tôn thờ, bà nổi tiếng với câu chuyện không chấp nhận kết hôn với Po Kei Mao (một chàng trai người Raglai). Po Nai Tangya Bia Atapah không chấp nhận kết hôn với Po Kei Mao chủ yếu xuất phát từ quy định nghiêm ngặt về hôn nhân đồng độc, đồng tôn giáo.

Ngày nay, Po Nai vẫn còn được người Chăm bản địa thờ tại thôn Văn Lâm (xã Phước Nam, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận).

Anưk Jalau


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *