Chùa Bani, trong tiếng Chăm còn được gọi là Sang Dhar – một cái tên chứa đựng triết lý sống sâu sắc của dân tộc Chăm qua hàng ngàn năm.

Sang – Ý nghĩa của “Nhà”

“Sang” trong tiếng Chăm có nghĩa là “Nhà” – không chỉ là không gian vật chất, mà là nơi tràn ngập tình yêu thương giữa mọi thành viên trong gia đình. Đây là nơi không có chỗ cho vụ lợi, ganh ghét hay nghi ngờ như ngoài xã hội, không có chỗ để giả tạo.

“Nhà” là nơi gắn kết mọi người bằng tình yêu thương, bằng những tiếng cười và bằng sự bình yên mà không nơi nào khác có được.

Dhar – Nguồn phước lành

“Dhar” được dịch sang tiếng Việt là “Phước” hay “Phúc”, mang ý nghĩa về sự hiền lành, lòng tốt, tinh thần giúp đỡ người khác, ban ơn và mang lại may mắn.

Sang Dhar = Nhà Phước

Khi kết hợp hai chữ, Sang Dhar có nghĩa là “Nhà Phước” hay “Nhà Phúc Đức”. Tổ tiên người Chăm đặt tên cho ngôi chùa này với mong muốn con cháu đời sau luôn hướng về nguồn cội, tri ân công đức tổ tiên.

Những hình ảnh cảm động tại chùa Bani: hàng trăm người Chăm trong trang phục trắng tinh khôi, ngồi hàng ngay ngắn trong không gian thanh tịnh, cùng nhau chắp tay cầu nguyện. Đó là hình ảnh đẹp đẽ của một cộng đồng đoàn kết, gắn bó với truyền thống văn hóa của mình.

Mỗi khi về chùa Bani thực hiện nghi lễ Sang Dhar, người Chăm chúng tôi thể hiện ước mơ về một cuộc sống an yên: con đàn cháu đống, gia đình hòa thuận, cuộc sống bình thản – đó là khát vọng về cuộc sống yên ổn và hạnh phúc nhất.

Giá trị nhân văn sâu sắc

Qua đó cho thấy, ước mơ ngàn đời của người Chăm không hướng đến giàu sang phú quý, mà chỉ cần một cuộc sống an yên, vui vẻ bên người thân – một cuộc đời bình dị, tốt đẹp và hạnh phúc.

Đây chính là ý nghĩa tổng quan của tên gọi Sang Dhar – chỉ hai chữ nhưng bao hàm ý nghĩa to lớn về sự thiện lương, yên bình và hài hòa.

Chùa Bani – Biểu tượng của triết lý “biết đủ”

Chùa Bani không chỉ là ngôi chùa, mà là biểu tượng của triết lý sống “tri túc” – biết đủ, biết trân trọng và sống hạnh phúc với những gì mình có. Đây là trung tâm văn hóa tâm linh của cộng đồng người Chăm, nơi mỗi năm hàng trăm gia đình về để sum họp, cầu nguyện và tri ân tổ tiên.

Trong xã hội hiện đại với nhịp sống hối hả, Sang Dhar tại chùa Bani như một lời nhắc nhở chúng ta quay về với những giá trị cốt lõi: gia đình, tình yêu thương, lòng nhân ái và sự bình yên nội tâm.

Hãy để “Sang Dhar” không chỉ là một nghi lễ tâm linh, mà trở thành cách sống hàng ngày – nơi mỗi gia đình đều là một “Nhà Phước”, nơi tình yêu thương được vun đắp, nơi phước lành được lan tỏa đến mọi người xung quanh.

Nguyễn Ngọc Quỳnh