Trong tang lễ của người Chăm Awal, có một vật dụng không thể thiếu mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, đó là chiếc AYAH, quan tài đan bằng tre.
Ayah không chỉ là nơi đặt người đã mất, mà còn được xem như một “chiếc máy bay” thiêng liêng, phương tiện đưa linh hồn người quá cố rời khỏi cõi trần, nhẹ nhàng bay về thế giới bên kia.
Khi gia quyến đặt người thân vào Ayah, đó là khoảnh khắc bắt đầu cuộc hành trình cuối cùng. Bốn vị chức sắc sẽ ngồi trên Ayah, tụng kinh không ngừng suốt đường đến nghĩa trang:
Po Imâm – giữ chén lửa thiêng, dẫn dắt toàn bộ nghi lễ
Katip – chứng nhận linh hồn được tiếp nhận
Mâdin – kết nối cõi âm và cõi dương
Acar – giữ nhịp kinh cầu
Đặc biệt, khi đến nghĩa trang, Ayah được tháo ra và không chôn cùng người mất. Người Chăm Awal quan niệm rằng Ayah chỉ là “phương tiện” đưa tiễn, khi linh hồn đã được trao về lòng đất của gia tộc, “chiếc máy bay” ấy đã hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng của mình.
Mỗi nghi thức đều chứa đựng một triết lý nhân sinh sâu sắc: ra đi nhẹ nhàng, được tiễn đưa trọn vẹn, và trở về đúng nơi tổ tiên dòng tộc đang chờ đợi.
Leave a Reply