Trong không gian tín ngưỡng của người Chăm, một hình ảnh rất quen thuộc là những tượng con ngựa được đặt trang trọng tại nhiều miếu thờ. Có nơi chỉ một con ngựa, có nơi là cả cặp ngựa, được người dân gìn giữ và thờ phụng qua nhiều thế hệ.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa Chăm, ngựa không phải là đối tượng được thờ cúng độc lập mà được xem là linh vật gắn với thần linh.

Trong quan niệm dân gian, con ngựa là phương tiện để các vị thần, các vị thần bảo hộ và các bậc tiền nhân đi lại giữa cõi thiêng và cõi trần. Vì vậy, việc đặt tượng con ngựa trong miếu thể hiện sự tôn kính đối với thần linh, đồng thời gửi gắm niềm tin rằng các ngài sẽ luôn hiện diện để che chở và bảo vệ cộng đồng.

Trong nhiều nền văn hóa châu Á, ngựa được xem là con vật mang đến sự hanh thông và thuận lợi. Đối với người Chăm, hình tượng này đã được tiếp nhận, bản địa hóa và trở thành một phần của đời sống tín ngưỡng qua nhiều thế kỷ.

Nhiều nghiên cứu cho rằng văn hóa Chăm chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa Ấn Độ, trong đó có quan niệm về các linh vật gắn với thần linh.

Ghi nhận tại nhiều miếu thờ dân gian của người Chăm, tượng ngựa được người dân dâng cúng như một lễ vật mang ý nghĩa phục vụ thần linh và thể hiện lòng thành kính.

Dù vậy, sự hiện diện của tượng ngựa trong nhiều miếu thờ vẫn phản ánh một lớp tín ngưỡng lâu đời của người Chăm, nơi ngựa không chỉ là con vật quen thuộc trong đời sống mà còn là biểu tượng thiêng, gắn kết con người với thế giới tâm linh và góp phần tạo nên bản sắc độc đáo của văn hóa Chăm.

Cộng Đồng Chăm Việt Nam