Nghiên cứu Tôn giáoSố 09 (177), 2018, 51-67Nguyễn Ngọc Ánh Tóm tắt: Người Chăm ở Việt Nam hiện nay phân chia thành ba cộng đồng tôn giáo, tín ngưỡng chính: Chăm Bàlamôn (hay Chăm Ahiér, tức nhóm Chăm theo tín ngưỡng bản địa pha trộn với một vài yếu tố Hindu giáo), Chăm Islam (nhóm…
Giữa dòng xoáy của thời đại số, của giấy tờ hành chính, của mạng xã hội và thuật ngữ pháp lý vẫn còn đó những người thầy đạo, những chức sắc của TÔN GIÁO BÀ NI. Những người tuy không học qua đại học, không rành dùng mạng xã hội, nhưng lại đang giữ gìn…
Một sai lầm phổ biến khác là cho rằng TÔN GIÁO BÀ NI là một nhánh của Hồi giáo, do cùng dùng một số thuật ngữ tương tự như “Imưm” hay “Ramưwan”. Thực tế, đây là hai hệ thống tín ngưỡng hoàn toàn khác nhau về căn bản. TÔN GIÁO BÀ NI mang đặc trưng…
ꨝꨳꩀ ꨤꨪꨥꨪꩀ ꨣꨤꨯ ꨚꨎꨮ ꨟꨲꩂ ꨨꨭ ꨧ ꨨꨣꨬ ꨀꨗꨲꩀ ꨌꩌ ꨟꨲꩂ ꨈꨴꨮꩇ ꨗꨲꨈꩉ ꨚꨓꨯꨱꩌ ꨡꨯꨱꩀ . ꨟꨲꩂ ꨆꩊ ꨌꩌꨛꨩ ꨤꨨꨪꩀ ꨀꨳ , ꨀꨗꨲꩀ ꨌꩌ ꨀꨚꩉ ꨝꨪꨢꩉ ꨗꨯꨱ ꨓꨝꨳꩀ ꨣꨤꨯ ꨀꨳ ꨝꨳꩀ ꨓꨆꨪꩀ ꨓꨭꩀ ꨡꨯꩍ ꨈꨮꩇ ꨥꨮꩀ . ꨢꨮꨭ ꨗꩆ ꨨꨣꨬ ꨗꨪ ꨨꨭ ꨀꨗꨲꩀ ꨌꩌ ꨟꨲꩂ ꨎꩀ ꨀꨳ ꨆꨭꩉ ꨧꨯꨱꩃ ꨀꨳ ꨟꨪ ꨟꨰ ꨣꨥꨮꩃ ꨌꩌ ꨕꨪ…
Trước hết cần khẳng định một điều rõ ràng: Bàni là đạo bản địa của người Chăm, đó không phải là tôn giáo du nhập, mà là kết tinh của tâm linh, văn hóa và lịch sử dân tộc Chăm, hình thành và phát triển qua hàng trăm năm trên mảnh đất Panduranga này. Đạo…
Những năm gần đây, một số người trong đó có cả cán bộ, báo chí và thậm chí một vài nhà nghiên cứu đã sử dụng thuật ngữ “Hồi Giáo Bà Ni” để gọi cộng đồng Chăm theo TÔN GIÁO BÀ NI. Đây là một sự gán ghép không chính xác, gây nhầm lẫn và…
Chuyện vua si tình và cuộc khởi nghĩa chống lại nước Jek. Ngày xưa, vào năm tuổi Mão, Po mâ-thik Dhik lên ngôi vua ở kinh đô Prang Darang, đất Panduranga. Trong dân gian, người ta gọi ông là Po Anit, nghĩa là “người si tình”, vì ông quá đắm say một nàng công chúa…
Dưới thời nhà Nguyễn (1802–1945), theo tục “phong quốc tính” (cho phép mang họ của vua để thể hiện lòng trung thành và ban thưởng), nhiều người Chăm đã được vua ban họ Nguyễn vì có công lao phục vụ triều đình. Điều này thường xảy ra với những cá nhân tham gia quân ngũ,…
Khi trời đổ mưa lớn, trước lúc mở đập cho nước tràn ra đồng, cần tiến hành lễ thức cầu nguyện để thịnh thần linh giữ nguồn, xin cho dòng nước hiền hòa, không hung dữ, không cuốn trôi hoa màu và sinh kế của dân làng. Nguyễn Ngọc Quỳnh
ꨛꨯꨮ ꨗꩆ ꨚꨓꨯꨱ ꩓ ꨣꨎꨀꨰꩋ ꩑꩒ – ꨚꨓꨯꨱ ꨡꨮꩃ ꩓꩙ ꨀꨳ ꨌꩌꨛꨩ. ꨧꨮꩃ ꨧ ꨚꨓꨯꨱ ꨈꨪꨗꨴꨮꩍ ꨧꨗꩀ ꨛꨯꨮ ꨊꩇ ꨆꨱ ꨌꩌꨛꨩ ꨟꨲꩂ ꨤꨪꨝꨶꩍ ꨟꨪꩆ ꨎꨳꨯꨮꩃ ꨈꨗꨭꩍ. ꨕꨤꩌ ꨔꨭꩆ ꩑꩓꩖꩗ – ꩑꩓꩘꩙ , ꨛꨯꨮ ꩑꩒ ꨡꨮꩃ ꨝꨱ ꨎꨝꨶꨮꩊ ꨓꨝꨳꩀ ꨈꩍ ꨝꨪꨣꩀ ꨚꨳꨮꩍ ꨟꨲꩍ ꨈꨤꩄ ꨗꨲꨈꩉ ꨅ ꨧꨯꨱꩃ ꨗꨲꨈꩉ ꨣꨪꩀ ꨕꨪ ꨀꨳ ꨢꨶꨮꩆ . ꨔꨭꩆ ꩑꩓꩗꩗…