Sau khi người mất được tắm rửa sạch sẽ và chuẩn bị đưa ra nghĩa trang chôn cất, thầy chức sắc sẽ đứng trước cửa chính của nhà nơi người mất từng ở. Chức sắc thực hiện các nghi thức tẩy uế và thanh tịnh không gian nhà được xem là giúp tẩy sạch mọi khí…
Hầu như ai trong cộng đồng Chăm Awal cũng từng nghe và quen thuộc với tục ꨣꨯꨱ ꨧꩃ, thường được gọi bằng tiếng Việt là tục xông nhà. Tuy nhiên, để hiểu cặn kẽ ꨣꨯꨱ ꨧꩃ là gì, nguồn gốc và ý nghĩa tâm linh sâu xa của nghi lễ này thì không phải ai…
Nhìn từ hệ tư tưởng tôn giáo, logic hình thành và chức năng văn hóa – xã hộiTóm tắt:Tôn giáo Bani của người Chăm và Hồi giáo Islam chính thống thường bị đặt cạnh nhau do những tiếp xúc lịch sử và một số yếu tố biểu hiện bề ngoài. Tuy nhiên, cách tiếp cận…
DARe Project Article 19 ꨔꨬ ꨎꩃ ꨨꨭꨩ ꨗꨲꩌ ꨆꨴꨭꩃ ꨟꩃ ꨧꨪꩅ ꨕꨫ ꨕꨴꨬ꩞ ꨨꨭꨩ ꨂꨣꩃ ꨟꩃ ꨕꨯꨱꩀ ꨧꨪꩅ ꨨꨭꨩ ꨆꩀ ꨆꨎꩇ ꨧꨯꨱꩃ ꨗꨲꩌ ꨆꨴꨭꩃ꩝ ꨟꨕꨩ ꨤꩄ ꨕꨯꩌ ꨀꨗꨲꩀ ꨗꨰꩍ ꨞꨭꩌ ꨚꨤꨬ꩞ ꨀꨗꨲꩀ ꨗꨰꩍ ꨞꨭꩌ ꨌꨮꩀ ꨨꨭꨩ ꨗꨲꩌ ꨆꨴꨭꩃ ꨕꨫ ꨞꨭꩌ ꨌꨮꩀ꩝ ꨀꨗꨲꩀ ꨗꨰꩍ ꨞꨭꩌ ꨓꨧꨪꩀ꩝ ꨓꨗꨣꨩꩆ ꨨꨭꨩ ꨕꨯꩌ ꨗꨲꩌ ꨆꨴꨭꩃ ꨆꨣꨬ ꨕꨫ ꨞꨭꩌ ꨚꨤꨬ ꨕꨴꨬ꩞…
DARe Project Article 18 ꨅꩍ ꨤꩄ ꨨꨭꨩ ꨞꨳꩆ ꨁꨤꨪꨠꨯ ꨆꨣꨬ ꨆꨴꨪꩍ꩝ ꨂꨣꩃ ꨌꩌ ꨚꩀ ꨗꨈꩉ ꨗꨫꩆ ꨔꨶꩆ ꨆꨵꩀ – ꨇꨩꩆ ꨨꨯꨱ ꨎꩃ ꨨꨭꨩ ꨞꨳꩆ ꨡꩃ ꨟꨑꨭꩌ ꨟꨞꩀ꩝ ꨆꨣꨬ ꩞ ꨀꨤꨗꨫ ꨨꨵꩀ ꨤꨪꨆꨮꨭ ꨇꩆ ꨆꨩ ꨕꨯꩌ ꨎꨗꨫꩍ ꨆꨢꨩ ꨡꩃ ꨝꨪꨊꨪ꩝ ꨈꨪꩆꨣꨪꩀ ꨨꨭꨩ ꨀꨋꨶꨰ ꨢꨯꨱꩀ ꨨꨣꨬ ꨕꨤꩌ ꨥꩉ ꨡꩃ꩝ ꨨꨣꨬ ꨋꩀ ꨀꨕꩅ꩝ ꨣꨪꨎꨩ ꨕꨫ ꨂꨣꩃ ꨌꩌ ꨓꨶꩈ…
DARe Project Article 17 ꨆꨖꨩ ꨆꨔꨬ: ꨝꨪꨘꩍ ꨀꨆꨯꨱꩀ ꨟꨓꨪ ꨌꩌꨛꨩ ꨘꩆ ꨧꨩ ꨀꨳ ꨟꩃ ꨆꩊ ꨙꨪꩍ ꨕꨫ ꨆꨴꨲꩍ ꨀꨳ ꨝꨳꨮꩅ ꨘꩌ ꨂꨣꩀꨗꨫ꩞ ꨌꩌꨛꨩ ꨨꨭꨩ ꨚꩀ ꨗꨈꩉ ꨟꩃ ꨝꨪꨣꩀ ꨓꨮꩊ ꨟꨣꨯꨱꩃ ꨘꩆ: ꨀꨩꨠꨣꨥꨓꨪ꩝ ꨥꨪꨎꨢꨩ꩝ ꨆꨮꨭꨔꨣꨩ ꨧꨯꨱꩃ ꨚꩆꨕꨭꨣꩃꨈꨩ꩞ ꨁꩆꨕꨴꨚꨭꨣꨩ (ꨝꩊ ꨈꨴꨭꩌ ꨆꨓꩊ) ꨘꩆ ꨧꨩ ꨝꩊ ꨕꨫ ꨗꨈꩉ ꨀꨩꨠꨣꨥꨓꨪ꩝ ꨎꩃ ꨝꩊ ꨌꩌꨛꨩ ꨟꩃ ꨔꨭꩆ ꩘꩗꩕ ꨓꨮꩊ ꩙꩘꩒꩞ ꨚꩀ…
Người Chăm xưa vẫn truyền kể rằng, lễ Rija Praong không phải tự nhiên mà sinh ra. Đó là nghi lễ kết tinh từ những biến cố buồn của lịch sử, từ nước mắt của con người, từ lời hứa trước thần linh, và từ nỗi day dứt kéo dài của cả một vương triều.…
Tiếng nói học thuật, quyền lực diễn giải và sự im lặng bị áp đặt. Sau câu chuyện gọi sai tên “Hồi giáo Bani” một vấn đề sâu hơn cần được đặt ra: Ai đang nói về Bani? Và người Chăm có thật sự được nói về chính đạo của mình hay không? 1. Từ…
Vấn đề thuật ngữ, quyền tự định danh và công lý tri thức. Sau khi nhìn lại quá trình giao thoa lịch sử giữa Bani và Islam, một câu hỏi học thuật cần được đặt ra nghiêm túc hơn: Ai có quyền định danh một tôn giáo? Và định danh đó phục vụ tri thức…
Một trong những nguyên nhân sâu xa khiến tôn giáo Bani của người Chăm thường bị gọi sai thành “Hồi giáo Bani” nằm ở cách tiếp cận lịch sử thiếu phân tầng: hễ thấy yếu tố Hồi giáo là quy toàn bộ hệ thống về Islam. Cách nhìn này không chỉ đơn giản hóa lịch…