Chùa Bani, trong tiếng Chăm còn được gọi là Sang Dhar – một cái tên chứa đựng triết lý sống sâu sắc của dân tộc Chăm qua hàng ngàn năm. Sang – Ý nghĩa của “Nhà” “Sang” trong tiếng Chăm có nghĩa là “Nhà” – không chỉ là không gian vật chất, mà là nơi…
Giữa vùng đất Ninh Thuận nắng gió, những nghĩa trang Chăm Bani nằm lặng lẽ như những trang sách cổ kính, lưu giữ triết lý sống sâu sắc của cộng đồng qua hàng thế kỷ. Trong sự giản dị ấy, hai viên đá – một to, một nhỏ – đã trở thành biểu tượng vĩnh…
Vì sao trầm hương không thể thiếu trong đời sống người Chăm? Trong đời sống tâm linh của người Chăm, có những giá trị bền bỉ theo năm tháng. Trầm hương là một trong số đó. Không chỉ tỏa hương cho không gian nghi lễ, trầm còn là sợi dây vô hình kết nối con…
Sau khi người mất được tắm rửa sạch sẽ và chuẩn bị đưa ra nghĩa trang chôn cất, thầy chức sắc sẽ đứng trước cửa chính của nhà nơi người mất từng ở. Chức sắc thực hiện các nghi thức tẩy uế và thanh tịnh không gian nhà được xem là giúp tẩy sạch mọi khí…
Hầu như ai trong cộng đồng Chăm Awal cũng từng nghe và quen thuộc với tục ꨣꨯꨱ ꨧꩃ, thường được gọi bằng tiếng Việt là tục xông nhà. Tuy nhiên, để hiểu cặn kẽ ꨣꨯꨱ ꨧꩃ là gì, nguồn gốc và ý nghĩa tâm linh sâu xa của nghi lễ này thì không phải ai…
Người Chăm xưa vẫn truyền kể rằng, lễ Rija Praong không phải tự nhiên mà sinh ra. Đó là nghi lễ kết tinh từ những biến cố buồn của lịch sử, từ nước mắt của con người, từ lời hứa trước thần linh, và từ nỗi day dứt kéo dài của cả một vương triều.…
Một trong những nguyên nhân sâu xa khiến tôn giáo Bani của người Chăm thường bị gọi sai thành “Hồi giáo Bani” nằm ở cách tiếp cận lịch sử thiếu phân tầng: hễ thấy yếu tố Hồi giáo là quy toàn bộ hệ thống về Islam. Cách nhìn này không chỉ đơn giản hóa lịch…
Tại sao người Chăm Bà Ni ở vùng Tánh Linh lại cúng heo ? Mà heo lại kiêng kị đối với người Chăm Bà Ni? Cúng heo được xem là một cách “trả nợ âm”, một sự bù đắp cho những mạng người đã mất trong cảnh bất toàn. Theo quan niệm dân gian truyền…
Người Chăm Bà Ni xem cái chết là sự chuyển tiếp của linh hồn sang thế giới bên kia, nơi linh hồn tiếp tục tồn tại và có thể ảnh hưởng đến người sống (phù hộ hoặc gây hại tùy theo cách tang lễ được thực hiện). Họ tin rằng nếu tang lễ không đúng…
Không gian linh thiêng của cát – đá – tổ tiên: Trong đời sống tâm linh của người Chăm Bani, nghĩa trang không phải là nơi chết chóc hay u buồn, mà là nơi tổ tiên an trú, nơi con cháu tìm về cội nguồn tinh thần của mình. Trước thềm tháng Ramâwan thiêng liêng,…